Waa Maxay Authentication iyo Authorization
Dunida amniga digital-ka ah, waxaa jira labo hab oo had iyo jeer is garab socda balse shaqooyin kala duwan qabta, kuwaas oo ah Authentication iyo Authorization. In kasta oo dad badani ay labadan erey isku khaldaan, mid kastaa wuxuu leeyahay mas'uuliyad gaar

Dunida amniga digital-ka ah, waxaa jira labo hab oo had iyo jeer is garab socda balse shaqooyin kala duwan qabta, kuwaas oo ah Authentication iyo Authorization. In kasta oo dad badani ay labadan erey isku khaldaan, mid kastaa wuxuu leeyahay mas'uuliyad gaar ah oo ku aaddan ilaalinta xogta iyo xaqiijinta badbaadada nidaamka. Labadan hab waxay isku dhammaystiraan si la mid ah sida albaab weyn iyo qolal gudaha ku yaalla u shaqeeyaan, iyadoo midka hore uu kuu oggolaanayo soo gelitaanka, kan kalena uu go'aaminayo meelaha aad geli kartid.
Authentication waa tallaabada ugu horreysa ee nidaam kasta, waxayna si toos ah uga jawaabtaa su’aasha ah "Yaad tahay?". Halkan ujeeddadu waa in la xaqiijiyo aqoonsiga isticmaalaha si loo hubiyo in qofka nidaamka soo gelaya uu yahay qofkii saxda ahaa ee loo oggolaaday. Habkan waxaa badanaa loo adeegsadaa waxyaabo uu qofku garanayo sida erayga sirta ah (password), waxyaabo uu haysto sida taleefan loo soo diro code (OTP), ama xogta jireed ee qofka sida faraha iyo aqoonsiga wejiga.
Marka aad eegto sawirka bidix ee shaashadda Login-ka leh, waxaad arkaysaa tusaalaha ugu horreeya ee Authentication-ka kaas oo uu weheliyo quful, taas oo muujinaysa in nidaamku u xiran yahay ilaa qofka aqoonsigiisa la xaqiijiyo. Waa xaalad la mid ah markaad hotel timaaddo oo aad soo bixiso baasaboorkaaga; shaqaaluhu waxay hubinayaan oo kaliya qofka aad tahay si ay u ogaadaan inaad adigu tahay qofkii qolka ballansaday iyo in kale ka hor intaan laguu oggolaan inaad gudaha u gudubto.
Marka Authentication-ku guuleysto ee aqoonsigaaga la aqbalo, waxaa si toos ah u bilaabmaysa shaqada Authorization-ka oo ah tallaabada labaad ee muhiimka ah. Authorization-ku kuma weydiiyo qofka aad tahay, sababtoo ah taasi hore ayaa loo hubiyay, balse wuxuu weydiiyaa su'aasha ah "Maxaa laguu oggol yahay inaad halkan ka samayso?". Tani waa meesha lagu kala saaro awoodaha dadka kala duwan ee nidaamka isticmaalaya, iyadoo la hubinayo in qof walba uu helo xogta u gaarka ah oo kaliya.
Sida ka muuqata sawirka midig ee leh liiska saxan iyo calaamadda suulka, Authorization-ku wuxuu hubiyaa rukhsadaha (permissions) ama "Roles"-ka aad leedahay. Haddii aan ku noqonno tusaalihii hotel-ka, ka dib markii lagu aqoonsaday, waxaa lagu siinayaa kaarka furaha; kaarkaas ayaa go'aaminaya inuu kuu furi karo qolkaaga ama gym-ka, laakiin ma kuu furi doono qolalka dadka kale ama xafiisyada maamulka. Taasi waa awoodda kala soocista ee nidaamka Authorization-ka uu qabto si loo ilaaliyo nidaamka gudaha.
Ugu dambeyntii, waxaa muhiim ah in la ogaado in qofka oo la aqoonsaday (Authenticated) aysan macnaheedu ahayn inuu wax walba samayn karo ama uu awood u leeyahay inuu beddelo nidaamka. Nidaam ammaan ah waa midka marka hore qofka si sax ah u aqoonsada, ka dibna si adag u xaddida awoodihiisa shaqo si looga hortago in si qaldan loo isticmaalo xogta ama la galo meelo aan laguu oggolayn. Isku xirnaashaha labadan ayaa dammaanad qaadaya in software-ka la dhisayo uu yahay mid sugan oo la isku halleyn karo.






